JORDAANS HOLLYWOOD IN DE WOESTIJN
Waarom filmmakers Wadi Rum steeds opnieuw omtoveren tot Mars
Van Lawrence of Arabia tot The Martian, Dune en Star Wars: het rode zandsteen van Wadi Rum heeft meer dan zestig jaar lang dienstgedaan als woestijnplaneet en verre wereld.
Bekijk Wadi Rum-safaridata op GetYourGuide ↗Lawrence of Arabia (1962) begon het allemaal
De film Lawrence of Arabia van David Lean was de productie die Wadi Rum op de kaart zette bij een internationaal publiek, waarbij het overweldigende landschap van de vallei dienstdeed als decor voor de uitgestrekte Arabische woestijn van de Arabische Opstand. Het is een toepasselijke locatie en geen louter cinematografische keuze — Lawrence zelf trok tijdens de campagne die de film uitbeeldt door het echte Wadi Rum, waardoor het landschap en het verhaal een authentieke geschiedenis delen, zelfs waar de film zich dramatische vrijheden veroorlooft. Meer dan zestig jaar later is het nog steeds het referentiepunt waarmee elke latere productie wordt vergeleken, en de reden dat Wadi Rum al lang bekend was bij locatiescouts voordat Mars en Arrakis in beeld kwamen.
De Martian (2015) — aardappelen verbouwen op Mars
In Ridley Scotts The Martian vormden het rode zand en de rotsen van Wadi Rum het oppervlak van Mars, waar Matt Damons gestrande astronaut in zijn eentje moet zien te overleven. De film leunde nadrukkelijk op de gelijkenis: een wijds, leeg, roestkleurig landschap zonder enig groen of nevel die zou verraden dat het om de aarde gaat. Het is een van de duidelijkste voorbeelden waarom Wadi Rum zo perfect werkt voor buitenaardse scènes: het ijzeroxide dat het zandsteen rood kleurt, lijkt chemisch sterk op wat Mars zijn eigen kleur geeft, waardoor er relatief weinig digitale nabewerking nodig is om de illusie te verkopen. De productie gebruikte voor sommige opnames ook de bredere Jordaanse woestijn rondom Wadi Rum, niet alleen het beschermde kerngebied.
De woestijnplaneten uit Star Wars en Dune
De Star Wars-franchise heeft Wadi Rum twee keer gebruikt voor fictieve woestijnwerelden — Rogue One (2016) filmde er scènes die zich afspelen op de planeet Jedha, en The Rise of Skywalker (2019) gebruikte het voor de planeet Pasaana. Denis Villeneuves Dune (2021) ging nog een stap verder en gebruikte Wadi Rum als een van de belangrijkste stand-ins voor Arrakis, de woestijnplaneet die centraal staat in het verhaal — een natuurlijke match, aangezien Frank Herberts roman een landschap beschrijft van torenhoge rotsen en eindeloos zand dat niet ver afwijkt van hoe de vallei er daadwerkelijk uitziet. Tussen de twee franchises heeft Wadi Rum inmiddels minstens drie verschillende fictieve planeten gespeeld, naast de rol als stand-in voor Mars.
Aladdin, Transformers en meer
Naast de sciencefiction-epossen is Wadi Rum ook opgedoken in tal van andere producties: een rotsboog in het dal speelt een rol in Disney's live-action Aladdin uit 2019, en Michael Bay's Transformers: Revenge of the Fallen (2009) draaide actiescènes tussen de djebels. Jordanië is de afgelopen twee decennia breder uitgegroeid tot een favoriete filmlocatie, en de beschermde status van Wadi Rum, het dramatische landschap en de relatief goede bereikbaarheid vanaf de luchthaven van Aqaba maken het een terugkerende keuze voor producties die op zoek zijn naar indrukwekkende woestijn- of buitenaardse beelden zonder een bevolkt, goed verbonden land te verlaten. Lokale bedoeïenencrews worden vaak ingehuurd als figuranten, chauffeurs en locatieondersteuning, waardoor de toeristische economie en de filmindustrie meer overlappen dan bezoekers zouden verwachten.
Waarom de woestijn zo goed werkt op het scherm
De aantrekkingskracht van Wadi Rum op filmmakers komt neer op een paar zaken die landschappen zelden combineren: werkelijk buitenaards aandoende rotsformaties in plaats van gewone woestijnduinen, een kleurenpalet — dieprood, oranje en roze zandsteen — dat er op camera zonder veel nabewerking al buitenaards uitziet, enorme open ruimtes zonder wegen, hoogspanningsleidingen of gebouwen die het zicht belemmeren, en een klimaat dat betrouwbaar genoeg is om een opnameperiode omheen te plannen. Het helpt ook dat het beschermde gebied groot genoeg is om voor elke productie een ander ogende hoek te vinden, zodat Mars, Jedha, Pasaana en Arrakis niet allemaal op dezelfde paar vierkante kilometers lijken die hergebruikt zijn. Voor bezoekers betekent dit dat een jeepsafari vaak langs een plek komt die je uit een film herkent, zonder dat je chauffeur er per se op wijst.
Nog aan het twijfelen over hoe lang een tour moet duren, of overweegt u om te overnachten in een tent?
Laat je e-mailadres achter en ongeveer wanneer je reist — dan sturen we je een kort overzicht van hoe de jeepsafari's van 2 uur, een halve dag en een hele dag zich tot elkaar verhouden, wat elke optie bereikt, en of een overnachting in de wildernis de moeite waard is.